Sint-Servaaskerk: samen zoeken naar toekomst, zonder het verleden los te laten

De Sint-Servaaskerk staat al jaren leeg. Niet uit keuze, maar uit noodzaak. De staat van het gebouw laat gebruik nauwelijks nog toe, terwijl het tegelijk een belangrijke plek blijft binnen de gemeenschap.

Voor de gemeente Diepenbeek was de uitdaging dan ook duidelijk: hoe geef je deze hoofdkerk opnieuw betekenis, zonder haar functie te verliezen?

Binnen United Experts Group nemen we dat soort vragen niet fragmentarisch aan. We brengen de juiste experten samen rond één tafel, zodat we van bij de start een gedragen en realistisch traject kunnen uitwerken.

GEEN VOLLEDIGE HERBESTEMMING, MAAR EEN DOORDACHTE NEVENBESTEMMING

In dit project ging het niet om een volledige herbestemming. De kerk blijft haar rol als hoofdkerk behouden. De vraag was dus genuanceerder: welke nevenfuncties kunnen hier een plaats krijgen, zonder de eigenheid en het gebruik van het gebouw te ondermijnen?

Net daar zit de meerwaarde van een multidisciplinair netwerk. We kijken niet alleen naar wat kan, maar ook naar wat klopt: technisch, ruimtelijk én maatschappelijk.

BREDE VERKENNING & CONCRETE SCENARIO’S

De collega’s van Herbé  en  Erfgoed en Visie gingen samen aan de slag met een gefaseerd onderzoekstraject.

Vanuit het 3G-model (Gebouw – Gebruiker – Geld) brachten we structuur in de oefening:

• Wat laat het gebouw toe?
• Wie kan hier een plek krijgen?
• En wat is financieel haalbaar op lange termijn? 

Via verschillende overlegmomenten bouwden we het traject stap voor stap op. Wat startte als een brede verkenning, werd verfijnd tot concrete pistes en uiteindelijk vertaald naar drie scenario’s, waarbij de focus lag op meervoudig en meerlagig gebruik van de kerk. 

Door een doordachte optimalisatie van het gebruik in tijd en ruimte werd een duurzame, flexibele en toekomstgerichte invulling voor de kerk uitgewerkt. Daarbij werd zowel de kerk in haar eigenheid onderzocht als de kerk in transitie. Deze evolutie zal uiteindelijk ook in de praktijk worden gerealiseerd, waarbij de kerk stapsgewijs zal worden ingericht voor meervoudig gebruik.

Doorheen het onderzoek stemden we steeds af met het Agentschap Onroerend Erfgoed, zodat elke piste ook binnen de erfgoedkaders realistisch bleef. In een volgende stap zullen de scenario’s worden toegelicht aan een breder publiek om draagvlak voor het project te creëren.

#KRACHTVANHETNETWERK IN ACTIE

Een sterk scenario stopt niet bij een goed idee. Het moet ook technisch en praktisch kloppen.

In opdracht van de Kerkfabriek Diepenbeek werd ook Profex aan boord gebracht. Zij stelden een destructieve asbestinventaris op in functie van de geplande renovatiewerken, een verplichte stap vóór aannemers de werken kunnen aanvatten.

Tijdens het onderzoek werd het volledige kerkschip, inclusief het hoge plafond, grondig onderzocht en bemonsterd. Zo zorgen we ervoor dat keuzes niet alleen inhoudelijk sterk zijn, maar ook uitvoerbaar.

EEN KERK DIE OPNIEUW KAN FUNCTIONEREN

De Sint-Servaaskerk staat vandaag op een kantelpunt. Wat nu een leegstaand gebouw is, kan opnieuw een plek worden die werkt voor de eredienst én voor de bredere gemeenschap.

Niet door het verleden los te laten, maar door het doordacht te verbinden met nieuwe noden. En net daar maken wij als netwerk het verschil.

Door de bewoners van Diepenbeek bij het project te betrekken, wordt niet alleen een breed maatschappelijk draagvlak gecreëerd, maar ook samen gebouwd aan een nieuwe toekomst voor de kerk. Via participatie en dialoog krijgt de kerk opnieuw een betekenisvolle plaats binnen de gemeenschap, afgestemd op de hedendaagse noden en verwachtingen van haar gebruikers.